Evrensel'deki habere göre, IBAN transferlerindeki yanlış açıklamalar vergi cezası ve hesap blokajına yol açabilir. Maliye ve MASAK; kira, borç, emanet ifadelerini takibe alırken, yurttaşların daha dikkatli olması gerekiyor.
Bankacılık işlemlerinin dijitalleşmesiyle birlikte para transferleri kolaylaşsa da Hazine ve Maliye Bakanlığı ile MASAK, kayıt dışı ekonomiyle mücadele adı altında denetim çemberini daraltıyor. IBAN üzerinden yapılan gönderimlerde dekont açıklamasına yazılan ifadeler ya da boş bırakılan alanlar; geriye dönük vergi cezaları, dava süreçleri ve hesap blokajlarıyla sonuçlanabiliyor.
Örneğin açıklamaya "Kira" yazılan düzenli ödemeler ile ev sahibinin vergi beyannameleri sistem tarafından otomatik eşleştiriliyor. Beyan edilmeyen gelir tespit edildiğinde mülk sahibine izah daveti gönderiliyor.
Yargıtay kararlarına göre, açıklaması boş veya sadece nokta/rastgele harf içeren transferler hukuken "var olan bir borcun ödenmesi" sayılıyor. Borç olarak verilen paranın geri alınamaması durumunda hukuki hak iddia etmek son derece zorlaşıyor.
Ticari kazancı gizlemek veya vergiden kaçınmak amacıyla "Borç iadesi" veya "Emanet" yazılması müfettişleri yanıltmıyor. Resmi bir sözleşme veya senetle belgelenmeyen çok sayıda "borç" transferi, doğrudan faturasız satış kabul edilerek vergi cezası kesiliyor.
Sosyal medya veya butiklerden yapılan alışverişlerde dekonta "ürün/hizmet bedeli" yazılmasına rağmen işletme tarafından fatura kesilmemişse özel usulsüzlük cezası uygulanıyor. İşletmelerin şahsi IBAN kullanımına yönlendirmesi de mevzuata aykırı bulunuyor.
Belirli limitlerin üzerindeki işlemlerde en az 20 karakterlik net açıklama zorunluluğu aranıyor. Amacı belirsiz veya gelir profiliyle uyumsuz yüksek tutarlı transferler şüpheli işlem sayılarak banka tarafından kilitlenebiliyor.
Hak kaybından korunma yolları
İşlemin niteliğini "Çocuğun eğitim harçlığı", "Borç verme", "Araç satış peşinatı" gibi ifadelerle net biçimde tanımlayın.
Resmi veya ticari ödemelerde dekonta mutlaka fatura numarası, sözleşme tarihi veya tapu/ruhsat detaylarını işleyin.
İleride yaşanabilecek hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlaması adına açıklama kısmını eksiksiz doldurmayı alışkanlık haline getirin.